محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )
155
آيين شهردارى ( فارسى )
بزرگ بزند و هرگاه قايم نباشد به عكس عمل كند . اما در تراشيدن سم زيادهروى نكند ، زيرا ستور اعمش « 1 » مىشود . و ميخ را سست نزند زيرا نعل مىجنبد و سنگريزه و ريگ در زير آن داخل مىشود و سم را از اندرون مىسايد « 2 » ، و بر سم محكم نكوبد تا موجب از كار افتادن ستور نشود . و بدان كه نعل چسبيده سم را نگاه مىدارد و نعل نرم ميخهاى استوار را ثابتتر مىكند و ميخ بلند بهتر از ستبر است . بيطار بايد به بيمارى ستور و آسيبهايى كه به آنها مىرسد و مردم به هنگام اختلاف دربارهء ستور ، نزد او مىآيند آشنا باشد . يكى از حكيمان در كتاب بيطرة ( دامپزشكى ) انواع بيمارىهاى ستور را 320 نوع گفته است و ما چند نوع از مشهورترين آنها را مىگوييم : از آن جمله است : خناق رطب ، خناق خشك ، جنون ، فساد دماغ ، سردرد ، آماس شكم ، آماس ، نوعى بيمارى دل ( مرة الهائجه ) ، خشام ( افتادن غضروفهاى بن بينى ) ، درد كبد ، درد دل ، كرم شكم ، درد شكم ( مغل ) « 3 » ، مغص « 4 » ، ريح سوس « 5 » ، قضاع « 6 » ، صدام « 7 » ، سرفهء سرد ، سرفهء گرم ، خونريزى از دبر و نره ، درد مفاصل ، رهصه « 8 » ، پيدايش آب گرم در چشم و سوراخهاى بينى ، سستى
--> ( 1 ) - اعمش آنكه چشمش ضعيف شود و آب از آن جارى گردد ( اقرب الموارد ) . ( 2 ) - متن : ترهص الدابة . يعنى ستور را بيمارى رهصه عارض مىشود و آن سنگينى است كه در اندرون سم اسب روى مىدهد . ( 3 ) - متن : مغل است ، و آن درد شكم ستور است به سبب علف يا خاك خوردن . ( 4 ) - مغص دردى است در شكم كه بيشتر در رودههاى باريك روى مىدهد . ( 5 ) - سوس بيماريى است در سرين ستور . ( 6 ) - نوعى بيمارى و درد شكم . ( 7 ) - بيماريى است در سر ستور . ( 8 ) - رهصه سنگينى است كه در اندرون سم اسب عارض مىشود .